Khải Định

Vua Khải Định (1885-1925) là vị vua thứ 12 của nhà Nguyễn, trị vì từ 1916 đến 1925. Ông là con trưởng của vua Đồng Khánh và bà Hựu Thiên Thuần Hoàng hậu Dương Thị Thục.

Vua Khải Định trước khi lên ngôi vốn là một người thích ăn chơi hơn là học hành. Sau khi lên ngôi ông vẫn không làm được việc gì ngoài việc lo phục vụ cho bản thân mình.

Dưới thời vua Khải Định, triều đình Huế không có mâu thuẫn với Pháp. Mọi việc đều do Tòa khâm sứ định đoạt. Khải Định có quan hệ tốt với Khâm sứ Trung kỳ Jean François Eugène Charles và gửi gắm con mình là Vĩnh Thụy (tức vua Bảo Đại) cho vợ chồng Khâm sứ. Khải Định bị đánh giá là một ông vua chỉ ham chơi bời. Ông tự sáng chế ra những bộ y phục mới cho mình và cho cả quan hộ vệ. Ông rất chuộng trang điểm, ăn mặc lòe loẹt, không tuân theo y phục hoàng bào truyền thống của các vua chúa và thường bị đả kích trên báo chí đương thời.

Ngày 20 tháng 5 năm 1922, Khải Định sang Pháp dự Hội chợ thuộc địa ở Marseille. Đây là lần đầu tiên một ông vua triều Nguyễn ra nước ngoài. Chuyến đi công du của Khải Định đã làm dấy lên nhiều hoạt động của người Việt Nam yêu nước nhằm phản đối ông. Phan Chu Trinh đã gửi một bức thư dài trách Khải Định 7 tội, thường gọi là Thư thất điều hay Thất điều trần. Trong bức thư đó Phan Chu Trinh chỉ gọi là Bửu Đảo chứ không gọi vua Khải Định và trách Khải Định tội "ăn mặc lố lăng". Tại Pháp, trên tờ báo Người cùng khổ, Nguyễn Ái Quốc có một loạt bài chế giễu Khải Định và còn viết vở kịch Con rồng tre, diễn ở ngoại ô Paris.

Tháng 9 năm 1924, sau khi từ Pháp trở về, Khải Định cho tổ chức lễ tứ tuần đại khánh rất lớn và tốn kém, bắt nhân dân khắp nơi gửi quà mừng. Sau lễ mừng thọ, ngân sách Nam triều kiệt quệ, Khải Định cho tăng thêm 30% thuế điền.

Vua Khải Định có tất cả 12 bà vợ, ông chỉ có một con trai duy nhất là Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy, con bà Hoàng Thị Cúc. Nhà vua còn có xây cất nhiều công trình, trong đó nổi tiếng nhất chính là lăng của ông.

Vua Khải Định ở ngôi được 10 năm thì bị bệnh nặng và mất vào ngày 20