Đền Kim Liên vốn được lập nên để thờ Cao Sơn Đại Vương

Địa điểm: Xã Đàn, phường Phương Liên, quận Đống Đa, Hà Nội

Thông tin chi tiết:

Đền Kim Liên thuộc làng Kim Liên cũ, nay là phường Phương Liên, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Đền Kim Liên vốn được lập nên để thờ Cao Sơn Đại Vương (theo tín ngưỡng dân gian, thì đây là một người con của Lạc Long Quân và Âu Cơ). Khi vua Lê Tương Dực cầm quân dẹp loạn, khôi phục cơ nghiệp của vua Lê Thái Tổ, có ba vị đại thần là Nguyễn Bá Lân, Nguyễn Hoàng Dụ và Nguyễn Văn Lữ cùng đem quân đi chinh phạt. Đến địa phận huyện Phụng Hoá (nay là Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) thì thấy cảnh núi rừng rậm rạp có ngôi đền cổ ghi bốn chữ "Cao Sơn Đại vương". Rất lấy làm lạ, vua quan bèn khẩn cầu thần phù trợ. Quả nhiên sau mười ngày đã thành công. Vì thế, vua Lê Tương Dực cho xây dựng đền thờ thần Cao Sơn ở Phụng Hóa. Sau nhớ ơn thần đã ngầm giúp dẹp loạn, nên năm 1509, vua cho xây dựng lại đền thờ to đẹp hơn ở làng Kim Liên, gầnThăng Long thời bấy giờ. Sau này, dân làng Kim Liên đã lập thêm cổng tam quan ở phía trước đền, ngay sát đầm Kim Liên và bổ sung thêm một số kiên trúc mới, tạo thành đình Kim Liên. Ngoài Cao Sơn Đại Vương, trong đền và đình này còn thờ Tam Phủ, thờ Mẫu và thờ Hồ Chí Minh.

Đền, đình gồm nghi môn, đại bái và cung cấm. Nghi môn là một nếp nhà ba gian, xây kiểu tường hồi bít đốc. Bốn bộ vì đỡ mái được làm theo kiểu chồng rường giá chiêng. Trên các bộ phận kiến trúc các họa tiết trang trí được thể hiện sinh động mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Nhà đại bái gồm 5 gian, mới được tôn tạo với kiểu dáng kiến trúc truyền thống. Hậu cung là một nếp nhà ba gian dọc, xây gạch trần mái lợp ngói. Gian cuối cùng là nơi thờCao Sơn Đại Vương.

Di vật quan trọng nhất tại đình Kim Liên là tấm bia đá "Cao sơn Đại Vương thần từ bi minh" dựng năm 1510, kể về công lao của thần Cao Sơn trong việc ngầm giúp vua Lê dẹp loạn và 39 đạo sắc phong cho thần Cao Sơn Đại Vương.