Denquanthanh
Địa điểm: nằm cạnh Hồ Tây, phường Quán Thánh, quận Ba Đình, Hà Nội
Thông tin chi tiết:
Đền Quán Thánh, tên chữ là Trấn Vũ Quán thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, nằm bên cạnh Hồ Tây, thuộc phường Quán Thánh, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.
Đền được xây dựng vào đầu thời nhà Lý. Tương truyền, Lý Thái Tổ sau khi dời đô ra Thăng Long, đã đến núi Sái (ngọn núi lớn nhất trong bảy ngọn núi thiêng Thất Diệu Sơn ở thôn Thụy Lôi, xã Thụy Lâm, Đông Anh, Hà Nội) cầu Huyền Thiên (ông thánh đã giúp An Dương Vương trừ ma trong khi xây dựng thànhCổ Loa) và sinh được hoàng tử. Thấy công đức của Huyền Thiên rất to lớn, nhà vua đã cho xây đền Trấn Vũ (tức đền Quán Thánh) ở phía Bắc kinh thành, xin rước hiệu duệ Huyền Thiên về ở đó để thờ.
Đền Quán Thánh từng trải qua nhiều đợt trùng tu.Đợt trùng tu năm 1677, đời vua Lê Hy Tông, thì đúc tượng Huyền Thiên Trấn Vũ bằng đồng hun, thay cho pho tượng bằng gỗ trước đó. Năm 1794, đời vua Quang Toản, Đô đốc Tây Sơnlà Lê Văn Ngữ cho đúc chiếc khánh đồng lớn. Năm 1842, vua Thiệu Trị đến thăm đền và ban tiền đúc vòng vàng đeo cho tượng Trấn Vũ.
Đền gồm tam quan, sân, ba lớp nhà tiền tế, trung tế, hậu cung. Ngôi chính điện nơi đặt tượng Trấn Vũ có 4 lớp mái. Chính giữa là bức hoành phi đề "Trấn Vũ Quán". Hai tường hồi có khắc các bài thơ ca ngợi ngôi đền và pho tượng Trấn Vũ. Nhà tiền tế có khám thờ và án thư cùng tượng thờ nghệ nhân đúc tượng Trấn Vũ, ông Trùm Trọng. Trên các bộ phận kiến trúc bằng gỗ của ngôi đền các đề tài như tứ linh, dơi, cá, tùng, trúc, cúc, mai, lẵng hoa, bầu rượu, thanh gươm, cảnh sinh hoạt của trần gian và thượng giới... được chạm khắc một cách tinh xảo mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lê.
Pho tượng thần Huyền Thiên Trấn Vũ cao 3,96m, chu vi 8m, nặng 4 tấn tọa trên tảng đá cẩm thạch cao 1,2m. Tượng có khuôn mặt vuông chữ điền nghiêm nghị nhưng bình thản, hiền hậu với đôi mắt nhìn thẳng, râu dài, tóc xoã, không đội mũ, mặc áo đạo sĩ ngồi trên bục đá với hai bàn chân để trần. Bàn tay trái của tượng đưa lên ngang ngực bắt ấn thuyết pháp, bàn tay phải úp lên đốc kiếm, kiếm chống trên lưng rùa nằm giữa hai bàn chân. Quanh lưỡi kiếm có con rắn quấn từ dưới lên trên. Rùa, rắn và kiếm là biểu trưng của Huyền Thiên Trấn Vũ. Pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ là một công trình nghệ thuật độc đáo, đánh dấu kỹ thuật đúc đồng và tài nghệ của các nghệ nhân Việt Nam cách đây 3 thế kỷ.
Đền Quán Thánh được công nhận di tích lịch sử-văn hóa cấp Quốc gia năm1962.